Dharmapelgrim Yogi 

     De weg loopt door het hart

P - Q - R

In de eerste kolom vind je zoekwoorden; in de tweede kolom staan behalve  door mij gekozen vertalingen, betekenissen en synoniemen;

  • mijn interpretaties;
  • mijn toelichtingen.

Beargumenteerde voorstellen tot wijziging / aanvulling van lemma's kun je middels het contactformulier doorgeven.

Pacimotanasana

(Hatha-yoga) zittende tang houding

Padahastasana

Voet-Handhouding (Hatha-yoga)   staande vooroverbuiging

Padma adho mukha vrksasana

Lotushandstand

Padma sarvangasana

Lotusschouderstand ;

Padma sirsasana

Lotuskopstand

Padmasambhava

“geboren uit de lotus; zie: nyingma

Padmasana

lotuszit ; meditatiehouding

Pali

regel, tekst; de taal waarin de   leer van Boeddha is opgetekend (later zijn deze teksten vertaald in het   Sanskriet)

Palmboom / palmtak

(chr.) symbool voor overwinning op   de dood

Panna

wijsheid, inzicht dat de geest   geheel zuivert; het derde element in de beoefening van het Edele   Achtvoudige Pad.

Para(m)

allerhoogste,   opperste, volmaakte; boven, voorbij, over, aan gene zijde

Parabrahma(n)

de   allerhoogste Brahman, God, het Absolute.

Parajika

Regels houden uitsluiting van de   Gemeenschap (Sangha)

Param(a), Paramam

allerhoogste,   opperste, volmaakte.

Paramananda  

 allerhoogste gelukzaligheid

Paramartha

hoogste   doel.

Paramatma

de   universele ziel, God gezien als het universele.

Paramdam(a)

hoogste   verblijfplaats, hemel.

Paramesha

 (Zie: Parameshvara).

Parameshvara

een naam voor Shiva, die betekent: allerhoogste Heer.

Parameshvari

een   naam voor Parvati (metgezellin van Shiva), Durga en Sita, die betekent: allerhoogste Godin, allerhoogste vrouwe.

Parami’s

perfecties, - er zijn er tien -   kwaliteiten die de Boeddha in voorgaande levens heeft ontwikkeld als   voorbereiding op zijn Boeddhaschap. O.a. Dana – en Sila

Paramita

“wat de andere oever heeft   bereikt”; transcendentale wijsheid.

Paravani

pauw.   Hij is het voertuig van Subrahmanya.

Parayana

toebehorend,   toegewijd, overgegeven.

Parinirwana

het   grote nirwana van Sakyamuni Boeddha: Zijn dood.

Paripur(a)na, Paripur(a)ni

volledig; tevreden; een naam voor God   die van niets en niemand afhankelijk is, daar Hij in alles en allen aanwezig   is.

Paripurna navasana

Volledige boot

Parivrtta Trikonasana

Dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Parivrtta Uttanasa

(Hatha-yoga) staand,   vooroverbuiging - met twist

Parsisme

deze godsdienst, gesticht door   Zoroaster of Zarathoestra, heette aanvankelijk alleen Zoroastrisme of   Mazdeïsme. In India wordt zij echter Parsisme genoemd.

Parsvottanasana

Intense Zijwaartse Strekking

Parvata

berg.

Parvati

 

Godin van dapperheid en moed en de moeder van het universum; metgezellin van  Shiva. (Zie ook: Shakti)

Andere namen voor Parvati zijn:

  • Ambika = moeder
  • Bhavani = schenkster van leven
  • Durga / Durge = de ondoorgrondelijke, de ongenaakbare. Zij helpt ons het ego te vernietigen,   opdat ons ware Zelf stralend tevoorschijn kan komen
  • Gauri = de Godin met het stralende voorkomen
  • Girija= geboren uit de bergen. Bergen zijn het symbool van standvastigheid.
  • Gunamanjari = zij die alle goede eigenschappen bezit
  • Himadrija = geboren uit de Himalaya. Zij is de dochter van Himavat
  • Parvatie = toebehorend aan het   gebergte.
  • Rambha= geliefde van de wereld.
  • Shankari = zij die geluk en voorspoed   schenkt
  • Shashishekhari =  maandraagster. Zij is het vrouwelijke aspect   van en dus één met Shiva, die de wassende maan (symbool van het denken) op zijn hoofd draagt.
  • Shivakami =  gemaakt voor Shiva.
  • Uma =  o, niet doen. Het verhaal wil, dat haar moeder tegen haar zei: Uma O, niet doen O kind, beoefen geen onthechting. Uma is de dochter van Himavat.
  • Parameshvari = allerhoogste Godin, allerhoogste vrouwe.
  • Manohari = Zij die de geest bekoort, die de geest vernietigt. De denkende geest bindt de mens aan de wereld.
  • Kapalini = zij die een slinger van schedels draagt.
  • Kali Kapalini = die een slinger van schedels (symbool van vernietiging) om haar hals draagt. Het gaat hier om de   schedels van de demonen (symbool van de ego-verlangens) die zij doodde
  • Kali (Ma) = de donkere, de   zwarte (moeder). Zij is de Godin van de tijd en dus de vernietigster van onwetendheid, illusie en dood en de schenkster van wijsheid en bevrijding.

Parvatisha

een   naam voor Shiva, die betekent: Heer van Parvati.

Pasasana

Lasso

Paschimottan-asana

Intense strekking van het Westen

Pashu

dier; jiva (individuele ziel)

Pashupate; Pashupati

een naam voor Shiva, die betekent: de   Heer van alle levende wezens, van alle jiva’s (indiviuele zielen)

Pata

kleed,   kleding; sluier; afdalen; afdaling, incarnatie

Patanjali, sri

Schrijver van de Yoga sutra’s

Pati / Pate

 Heer, meester; echtgenoot.

Paticca-samuppada

(de keten van) oorzakelijk   ontstaan; voorwaardelijk ontstaan. Proces waarin men door onwetendheid (als   uitgangspunt) leven na leven bestendigd.

Patita

van het spirituele pad afgeweken,   verstrikt in de illusie; gevallen.

Patriarch

eerbiedwaardige   grijsaard, eretitel voor hoge monniken; religieuze waardigheidsbekleder.

Pavaka

het   zuiverende, reinigende vuur

Pavana(m)

 zuivering, loutering, verlossing,   verheffing; vuur

Pave

verwerven,   ontvangen

Pavitra(m)

 zuiverend; zuiver, heilig; middel tot   zuivering.

Payala, Payela

de   enkelbellen van Shiva.

Peta

(boeddhistische myth.) hongerige geesten

Phalakasana

Plank (Hatha-yoga). 

Phani

slang

Phanidhara, Phanadhara

een   naam voor Shiva, die betekent: de Heer die slangen als sieraad draagt. De   slang is het symbool van het ego, waarover Shiva het volledige meesterschap   bezit.

Pijn

Dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Pincha mayurasana

Gevederde Pauw ;

Pingala nadi

 

zonne-nadi;  positieve zonnestroom; rechts van de   sushumna; begint in het rechterneusgat, daalt langs de ruggemerg af tot het  stuitchakra;

Pita

vader.

Pitambara

een geel (of oranje) gewaad; iemand   die een geel (of oranje) gewaad draagt, monnik.

Pitta

- gal, de dosha van vuur en water

Prabhakara

verlichtende (zijn); derde   fundament (van tien) in mahayanaboeddhisme:

Prabhu 

Heer;   machtig, sterk.

Prachodayat

aanwakkeren,   inspireren, ingeven; moge (hij) aanwakkeren.

Pradakshina(m)

ritueel,   waarbij men rond een tempel, altaar of afbeelding loopt.

Prajna

bewustzijn,   wijsheid;; inzicht in de leegte van alle verschijnselen

Prajnana

allerhoogste   kennis, goddelijke wijsheid.

Prajnaparamita

de   vervolmaking van wijsheid

Prakam

- veelvormigheid

Prakayama

wilsvrijheid bezitten één van de   transcedent / metafysisch vermogens van de geest:

Prakeyka-boeddha

(solitair   ontwaakte) iemand die de verlichting alleen heeft bereikt, zonder de lessen   van Boeddha te hebben gehoord.

Prakriti

 

- oernatuur, oerenergie

de   materie waaruit het universum is ontstaan; uiterlijke wereld, schepping.

Pramana

logica   en kennisleer

Prana

 

Levenskracht;  levensenergie, komt met de adem het lichaam  binnen en wordt door hartslag bloedvatstelsel getransporteerd naar alle   lichaamscellen; in het hindoeïsme gerelateerd aan Vayu (de god van de wind);   generieke naam voor alle vijf vitale energiestromen:

1.    Prana

2.    Apana

3.    Udana

4.    Samana

5.    Vyana

zie ook: pranayama

Pranam

 

eerbiedig buigen, eerbiedig groeten.   Hierbij brengt men de handpalmen samen voor de borst en buigt men het hoofd,   of men raakt eerst de voeten van de ander en daarna het eigen voorhoofd aan.   (Zie ook: Namaskar) 

Pranamaya kosha

- de laag van levenskracht

Pranapana

in-   en uitgaande levensadem

Pranava

de   scheppingsklank Om

Pranavasvarupa

essentie   van het Om, vorm van het Om; belichaming van het Om.

Pranayama

bewuste controle over de adem;   beheersing van de (vitale) energie (prana);een van de acht geledingen in   Raja-Yoga

Praninam

 (Zie: Prana).

Prapti

vervolmaking;  ver (kunnen) reiken één van de transcedent   / metafysisch vermogens van de geest:

Prasad(am)

sattvisch   voedsel, bloemen, e.d., die aan God zijn geofferd. Alle voedsel dat men eet,   zou eerst aan God moeten worden geofferd. genade; geschenk.

Prasannavadana

een glimlachend, vriendelijk gezicht hebbend;   God in zijn milde, genadevolle aspect.

Prasarita padottanasana

Gespreide Intense Strekhouding

Prashanti

allerhoogste   vrede, volmaakte innerlijke vrede.

Prashanti Nilayam

verblijfplaats   van de volmaakte vrede. Dit is de naam van de ashram van Sathya Sai Baba

Pratibha

- creatieve intuïtie

Pratyahara

onthechten (terugtrekken) van de   zintuiglijke prikkels; beheersing van de zintuigen; een van de acht   geledingen in Raja-Yoga,

Prema

goddelijke,   onbaatzuchtige liefde.

Premamrita  

liefde, die zo zoet is als nectar.

Premananda  

de gelukzaligheid die het gevolg is   van onbaatzuchtige liefde.

Premasvarupa  

essentie   van liefde, vorm van liefde; belichaming van liefde.

Premasvarupini  

essentie   van liefde, vorm van liefde; belichaming van liefde. (vrouwelijke vorm van   Premasvarupa)

Premavatara 

Avatar   van liefde.

Premi  

liefhebber, minnaar

Profaniteit

werelds, niet behorend   tot gewijde zaken

Psalmen

Dit lemma wordt binnenkort ingevuld

Puja  

rituele   eredienst, godsdienstige plechtigheid

Pujari

tempelpriester.

Pundit,   Pandit

Schriftgeleerde

Punya 

heilig,   zuiver, goed, deugdzaam; goede daad; positieve gevolgen van een handeling.

Pur(a)  

versterkte stad, vesting, burcht;   lichaam

Purana;  Purna

oud,   oorspronkelijk; volledig, geheel, compleet.

Purana’s 

dit   zijn religieuze geschriften uit India.

Purandara 

de stad veroverend; een naam voor   Indra, Agni, Shiva en Vishnu.

Puri

plaats, stad

Purna, Purana

volledig, geheel, compleet

Purusha

Oer-bewustzijn; God, ziel, eeuwig   geestelijk principe

Purushottama

 het hoogste wezen, God, het hoogste Zelf.

Purvottanasana

Achterwaartse Plank (Hatha-yoga).

Radha / Radhe

  

de grootste toegewijde van   Krishna. Zij is de meest bekende van de gopi’s en zij is de belichaming van   de extase die het gevolg is van totale overgave aan God. Ook wel de geliefde   van Krishna genoemd.

Radhajivana

een   naam voor Krishna, die betekent: de Heer die de levenskracht van Radha is.

Radha-Ramana

naam van Krishna, letterlijk:   degene die van Radha houdt (Krishna)

Radheshyam(a)

een naam die aanduidt, dat Radha en   Krishna één zijn. Radha is het spiegelbeeld van Krishna. Dit betekent, dat de   schepping één is met de schepper.

Radhikesha

een naam voor Krishna, die betekent:   Heer van Radha.

Raga

1. melodie;

2. begeerte; smachten; één van de   vijf oorzaken van smart (klekshakarin)

3. boosheid, toorn.

Raghava

een naam voor Rama, die betekent:   afstammeling van koning Raghu.

Raghu

naam van een koning uit de   zonne-dynastie. In deze dynastie werd Rama geboren.

Raghukula

Raghu- of zonne-dynastie. In deze dynastie   werd Rama geboren.

Raghunandana

een naam voor Rama, die betekent:   zoon van de Raghu-dynastie.

Raghupati

een naam voor Rama, die betekent:   Heer van de Raghu-dynastie.

Raghuvira

een   naam voor Rama, die betekent: held van de Raghu-dynastie. 

Rahim(a)

barmhartigheid,   goedheid, genade, mededogen; een naam voor God in het algemeen en voor Allah   in het bijzonder, die betekent: de genadevolle, de meedogende.

Raj(a)

koning

Rajakapotasana

Koningsduif (Hatha-yoga).

Rajas

rusteloze,   actieve, hartstochtelijke gesteldheid. (Zie ook: Guna). Actieve energie

Raja-Yoga

‘Koninklijke yoga’; Klassieke   yogastroming die is gebaseerd op de Yoga-sutra’s van Patanjali; de Hatha Yoga   Pradipika van Svatmarama, de Siva Samhitha en de Gheranda Samhitha. Raja yoga   is onderverdeeld in acht verschillende geledingen (asthanga):

1.    5 onthoudingen   (yama)

2.    5 voorschriften   (niyama)

3.    houding (asana)

4.    (vitale)   energiebeheersing (pranayama)

5.    onthechten van   zintuiglijke prikkels (pratyahara)

6.    concentratie   (dharana)

7.    meditatie   (dhyana)

8.    absorptie   (samadhi)

Rajeshvari

een   naam voor Shakti (het vrouwelijke aspect van God), die betekent: allerhoogste   koningin.

Rajiva

blauwe   lotus(bloem). De lotus is het symbool van onthechting.

Rakhumayi

metgezellin   van Vitthala. Als echtgenote van Krishna wordt zij meestalRakhumayi genoemd.

Raksha

beschermend; beschermer, redder.

Raksha(ka)

 beschermer, redder

Rakshasa

Demoon

Ram(a)

  1. Hoofdpersoon uit de Ramayana,
  2. Incarnatie van Vishnu in de Tretayuga (het Treta-tijdperk). Als avatar de belihaming van sathya (waarheid) en dharma (gerechtigheid).

De naam Rama betekent letterlijk: verrukking, bron van alle vreugde. Hij is ook bekend onder andere namen:

  • Ahalyaddharaka; Ahalyoddharaka =  redder, verlosser van Ahalya
  • Janakijivana = de Heer die de   levenskracht van Janaki is.
  • Raghava =  afstammeling van koning Raghu.
  • Rama = verrukking, bron van alle   vreugde.
  • Ramachandra = Rama, de maan. Het gaat hier om Rama als de Heer die rustig, koel en stralend als de maan de   rusteloze geest zuivert.
  • Ramu (Telugu).
  • Ravikula =  afstammeling van de Raghu-dynastie
  • Raghuvira = held van de   Raghu-dynastie.
  • Raghupati =  Heer van de Raghu-dynastie
  • Raghunandana =  zoon van de Raghu-dynastiede

Ramachandra

een   naam voor Rama, die betekent: Rama, de maan. Het gaat hier om Rama als de   Heer die rustig, koel en stralend als de maan de rusteloze geest zuivert.

Ramana

betoverend; God die ons in   vervoering brengt; God, Heer. Ook schoonheid.

Ramayan(a)

het   epos of heldendicht waarin Rama’s leven wordt beschreven.

Rambha

een   naam voor Parvati (metgezellin van Shiva), die betekent: geliefde van de   wereld.

Ramu

Rama.   (Telugu).

Ranadhira

moedig   en bekwaam in de strijd.

Ranga(natha)

een   naam voor Vishnu en Krishna, die betekent: de Heer die de regie voert van het   spel dat leven heet.

Ranjana

echt,   onveranderlijk; in vervoering brengend, verheugend.

Rasa

vreugde,   geluk, emotie, hartstocht, liefdesverlangen; de bovenzinnelijke vreugde, die   wordt ervaren in de nabijheid van God, in een toestand van eenheid met God.

Essentie van emoties, ook smaak en   bloedplasma

Rasa vidya

Alchemie

Rasakrida

spel, liefdesspel; de vreugdedans van   Krishna. Dit is de rondedans van Krishna met de gopi’s in het maanlicht.   Hierbij houden alle meisjes tegelijkertijd de handen van de jonge Krishna   vast. Dit symboliseert het smachten naar de aanwezigheid van God en deze   schenkt dan zoveel genade, dat allen de Heer helemaal voor zichzelf hebben.

Rasavilola

een naam voor Krishna, die betekent:   de Heer die vreugde opwekt, die de vreugde versterkt. Het gaat hierbij om de bovenzinnelijke   vreugde, die ontstaat bij de vereniging met of de nabijheid van God

Rasayana

Tonica

Ratnakara(m)

diamantmijn, juwelenmijn.

Ratnamala

(hals)ketting van edelstenen

Raudra

Boosheid

Ravikula

een   naam voor Rama, die betekent: afstammeling van de Raghu-dynastie.

Realiteit

Dit lemma wordt nog ingevuld

Reïncarnatie

“opnieuw in het vlees komen”;   wedergeboren worden in de cyclus van samsara.

Respect

Dit lemma wordt nog ingevuld

Rhuma Jhuma

het geluid, dat het ritme van de dans   aangeeft.

Rigveda

(boek)verzameling met hymnen aan   de goden

zie: vedasamitha;

Rinpoche

“Kostbaar juweel”; Tibetaanse   titel verleend aan een waardevolle leraar.

Rinzaï

(Chin.: Linzi) stichter van de   Rinzaï school van het Zen-boeddhisme.

Rishi

wijze,   heilige, ziener.

Rite

Dit lemma wordt nog ingevuld

Ritueel

Dit lemma wordt nog ingevuld

Roshi

 Dit lemma wordt nog ingevuld

Rudra

een   naam voor Shiva in zijn vernietigende aspect. Deze naam betekent: de grommende.

Rukmini

echtgenote   van Krishna. Als metgezellin van Vitthala wordt zij meestal Rukmini genoemd.

Rupa

vorm, belichaming.

Rupadhatu

het gebied van de vorm; een van de   drie gebieden (zie daar)

Rupini

vorm,   belichaming. (vrouwelijke vorm van Rupa).

Ryokan

  

Japanse   monnik (1758 – 1831) van de Soto-sekte, beroemd om zijn poëzie.